Site Loader
Rock Street, San Francisco

1.6. Aile
?irketlerinin Güçlü Ve Zay?f Yönleri1.6.1. Aile
?irketlerinin Güçlü Yönleri1-      Ailenin fedakarl??? vard?r
ve bu özellik i?letmeye ciddi mali kaynaklar sa?lar.2-      Aile ?irketlerinde kriz
an?nda sadece finansal destek de?il, idaresel destek de verilir.3-      Çal??anlar?n ba?l?l???
vard?r ve patron ile çal??anlar aras?ndaki ili?ki, profesyonel idareci ile
çal??anlar aras?ndaki ili?kiden daha s?cakt?r ve bu kadroya güven sa?lar.4-      Aile ?irketlerinde bürokrasi
daha az oldu?u için de?i?im gösteren çevre ko?ullar?na ayak uydurmak da daha kolay
olur. Yeni i? olanaklar?, yeni ürünler ve yeni f?rsatlar daha etkili
de?erlendirilebilir. Bu da aile ?irketlerine dinamizm kazanmas?na yol açar.(Günver
2002,s.8)5-      Aile
ruhu, ?irketteki hakim de?erleri, tutumlar? ve standartlar? belirlerken aile fertlerinin
ifade etti?i de?erler personel için ortak bir hedef gösterir ve bu belirli bir
kimlik ve sadakat duygusunun olu?mas?na yard?mc? olur.6-      Aile fertleri küçük
ya?lardan itibaren i? ile ilgili bilgilere sahip olurlar. Bu tecrübe ve
uzmanl?k genç aile fertleri k?sa zamanda yönetim basamaklar?na
t?rmanabilmektedir.1.6.2. Aile ?irketlerinin
Zay?f Yönleri1.      Merkeziyetçi yetki ve
yönetim: Ba?ta giri?imci olmak üzere tepe yönetimdeki aile büyükleri
merkeziyetçi bir yönetim tarz?na sahipler, yani bir ba?ka deyi?le, yetki
devrine olumlu bakm?yorlar ve bu yeni neslin geli?iminin yava? olabilmesinin
sebebi olabilir (Mirze ve Ülgen, 2004).2.      Rol Çat??mas?: Aile
üyelerinin ?irket içindeki pozisyonlar?, onlar?n aile içindeki durumlar?n? da
etkiledi?i gibi, aile içindeki durumlar? da i?letme içindeki pozisyonlar?n?
etkiler ve bu yetki ve sorumluluklar?n?n aç?kça belirlenmemesi aile üyesi
olmayan çal??anlar aras?nda da belirsizlik yarat?r ve i?letmeye zarar verir.3.      Kurumsalla?amama4.      Tutuculuk: Aile ?irketleri
i?letmelerinin h?zl? ve sürekli büyümesini sa?layacak kararlar almakta, daha az
cesurdurlar ve de?i?imden, risk almaktan korku duyarlar ve bu tutucu tavr?,
i?letmeyi etkiler ve birçok f?rsat de?erlendirilemez.5.      Devir plan? eksikli?i
(Devretme Sorunu): Yönetimden sorumlu aile bireyinin ölümü veya i?ten ayr?lmas?
?irketin ya?am?n? tehlikeye dü?ürebilir. ?irketin ba??na geçmek için potansiyel
rekabet ve çat??ma ortam? do?abilir. Dolay?s?yla, ?irketin ba??bo?lu?a itilmesi
ve plans?zl???n olumsuz sonuçlar? ile kar??la?mas? durumuna meydan verebilir..6.      Aile fert/akrabalar? kay?rmak:
Pek çok aile ?irketi, kilit pozisyonlara yetenek, beceri ve deneyime
bakmaks?z?n aileden birini getirmekte, personel seçim ve de?erleme
de?i?kenlerini kullanmamaktad?r.7.      Aile bireyleri aras?nda
rekabet: Aile ?irketinin ba??ndaki aile üyelerinin birbiri ile yar??mas?, güç
ve kontrol kavgalar?, görü? ayr?l?klar?n?n ki?isel çat??maya dönü?mesi, i? yükü
ve ücrette adaletsizlik, rekabete neden olan ba?l?ca konulard?r.
(Levinson,1989)Çizelge 2 :
Aile ?irketlerinin Yararlar? Ve Zay?fl?klar?

                      YARARLARI

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

               ZAYIFLIKLARI

Uzun dönemli bak?? aç?s?

Sermaye piyasalar?na s?n?rl? eri?im

Faaliyet serbestisi

Karma??k örgüt yap?s?

Menkul k?ymet piyasalar?n?n müdahalesi az veya
hiç yok

Da??n?k yap?

??letmenin ele geçirilme riski az veya hiç yok

Belirsiz görev da??l?m?

Gurur kayna?? olarak aile kültürü

Akrabalar? Kay?rma

?stikrar

Aile önceliklerinin i?letmecilik gereklerinin
önüne
geçmesi

Güçlü bir aidiyet duygusu

Yetersiz ve yeteneksiz ile üyelerine kar??
tolerans

Liderlikte süreklilik

E?it olmayan ödül sistemi

Zor dönemlerde esneklik

Sorunlu çocuk sendromu

Elde edilen geliri yeniden yat?r?ma dönü?türme
?steklili?i

De?i?ime kar?? direnç

S?n?rl? bürokrasi ve s?n?rl? ki?isellik

?iddetli çat??ma

Esneklik

Aile içindeki anla?mazl?klar?n i? ortam?na
ta??nmas?

Finansal ç?karlar

Gizlilik

Büyük ba?ar? kazanma olana??

Fazla h?zl? karar verme

Ba??ms?z ki?ilikli çal??anlara uygun ortam

Babaerkil/otokratik kurallar

Kapsaml? i? bilgisi

Finansal zorluklar

Aile üyeleri için erken ya?larda ba?layan e?itim

Aile bireyleri i?letmeyi kendi ç?karlar? için
kullanabilir

Kazançlar?n i?letmeye kolay aktar?lmas?
(otofinansman kolayl???)*

??letmeye katk? ve gelir aras?ndaki dengesizlik

Profesyonel yöneticilerin ve dan??manlar?n
deste?i
 

Veliaht seçme sorunlar?

Kaynak: Kets de Vries,
Family Business: Human Dilemmas in the Family Firm, New York, International
Thompson Business Press, 1996: 23.’ den uyarlanm??t?r.*Kaynakta yer almayan bu
yararlar, ara?t?rmac? taraf?ndan eklenmi?tir.?K?NC? BÖLÜMKURUMSALLA?MA2.1. Kurumsalla?ma Tan?m?Bir
kurumun; ki?ilerden ziyade kurallara, standartlara, prosedürlere sahip ve ba?l?
olmas?, kendine özgü davran?? biçimlerini, i? yapma usul ve yöntemlerini
içermesi, bu sayede di?er benzer kurumlardan farkl? ve ay?rt edici bir kimli?e
bürünmesi sürecidir. Kurumun i?leyi?indeki bütün süreçlerin belli ve yaz?l?
kurallar? vard?r.Bir
ba?ka bak?? aç?s?yla kurumsalla?ma, “örgütün de?i?ik bir kimlik kazanmas?,
sosyal gereksinim ve bask?lar?n  tabii
neticesi olarak, duyarl? ve esnek bir organizma haline gelme süreci” ?eklinde
tan?mlanmaktad?r. Bu yakla??mda ise, ?irketin di?erlerinden farkl? bir kimli?e
ve yap?ya sahip olmas?na ve, sosyal ihtiyaçlara dair uyumuna a??rl?k
verilmi?tir.”Kurumsalla?mak”
teriminin Türk Dil Kurumu’nun düzenledi?i Genel Türkçe Sözlü?ünde kar??l???,
kurumsalla?mak, te?kilatl? duruma gelmek, süreklilik kazanmak olarak ifade
edilmektedir.Kurumsalla?ma,
farkl? biçimlerde farkl? alg?lanmaktad?r. ??letmelerde kurumsalla?ma
genellikle, baz? organizasyon ve idari yetersizlikleri olan i?letmelerin kurum
olma süreçlerini ifade etmekte kullan?lmaktad?r. Fakat biliyoruz ki
i?letmelerin kurum olamamas?n?n nedeni sadece organizasyon ve idari yap?
yetersizli?i de?ildir.Kurum,
çok uzun y?llarda olu?mu? ve ancak çok yava? de?i?ebilecek bir kültüre sahip,
tutucu olmaktan da öte, kendine has bir ekol olu?turmu? bir olu?umu ifade eder.Dolay?s?yla
kurumsal bu özelliklere sahip olma durumunu, kurumsalla?ma da bu özelliklere
sahip olmaya do?ru gitme sürecini anlat?r. (Ural, 2004)Kurumsalla?ma;
örgütsel istikrar, me?ruluk, tahmin edilebilirlik, çok kaynak ve çevreye uyum
sa?lamak için, kararl? olmayan ya da gev?ek organize olmu? ve dar  teknik eylem ve yap?lardan düzenli, kararl?
ve sosyal olarak kurumsal çevreye uyum sa?layan yap?lanmaya giderek, bunun
içselle?tirilmesi ve bütün çal??anlarca ve yöneticilerce ayn? alg?lanma
düzeyine ula??p, de?i?ik ?artlarda ve ortamlarda bu yap?lanma ve buna ba?l?
davran?? biçimlerinin otomatik olarak uygulanmas?d?r.(Apayd?n, 2008)Aile
i?letmelerinde de kurumsalla?ma, i?letmenin mülkiyetinin yaln?zca i?letmede aktif
olarak çal??an ki?ilerde olmamas?, buna ra?men i?letmenin ekonomik etkinliklerini
yerine getirebilmeleri için gerekli ölçütlerin önceden belirlenerek, i?letmenin
idaresinde ve üretiminde çal??an herkes taraf?ndan uygulanmas?na zemin
haz?rlamak anla??lmal?d?r. Bu süreci sa?lamak, aile i?letmelerinde fazlas?yla
zor olabilir. Çünkü birey, i?letmede aktif olarak çal??mamas?na ra?men,
i?letmedeki pay?na, mülkiyet hakk?na güvenerek d??ar?dan i?letmeye müdahale
etmeye çal??abilmektedir.Dünyada
oldu?u gibi ülkemizde de faaliyet gösteren birçok aile i?letmesi kurumsalla?ma
ve profesyonel yönetime geçi? yönünde yo?un çaba sarf ettikleri görülmektedir.
Koç Grubu’nun “Koç 2000 Projesi”, Sabanc? Grubu’nun Mc Kinsey Dan??manl?k
?irketi ile tekrar yap?lanma çal??malar?na girmesi, Arsan Grubu’nun halka
aç?lmas?, Baycan Grubu’nun tekrar yap?lanma faaliyetleri, Eczac?ba??’n?n
profesyonel yönetime yüzünü dönmesi yaln?zca birkaç örnektir.Kurumsalla?man?n
aile i?letmeleri bak?m?ndan önemi ?u ba?l?klar alt?nda toplanabilir (Bu?dayc?,
1997):1.      Kurumsalla?ma, aile
i?letmesi içinde bir te?kilat kültürü olu?mas?n? sa?lar.2.      Kurumsalla?ma, aile
i?letmesinin sahip oldu?u örgütün sistematik bir ?ekilde olu?mas?na ve
çal??mas?na neden olur.3.      Kurumsalla?ma, aile
i?letmesinin sahip oldu?u finansal yap?n?n olu?umunu belirler ve mali bir
disiplin kurulmas?n? sa?lar.4.      Kurumsalla?ma, aile
i?letmesine ba?l?, aile üyesi olan veya olmayan ki?ilerin mülkiyet da??l?m? ve
kullan?mlar?n?n belirlenmesine yönelik bir standart olu?turmay? sa?lar.5.      Kurumsalla?ma, aile
i?letmelerinde standartla?mayla sa?lanan zaman kazan?m?n?n sosyal etkinliklerde
kullan?lmas?yla, i?letmenin sosyal sorumluluk amac?n?n gerçekle?tirilmesi
sa?lan?r.6.      Kurumsalla?ma, aile
i?letmesi ile ilgilenen ki?i veya kurulu?lara bilgi aktar?m?n?n minimum hatayla
ve zaman?nda ve aç?k bir ?ekilde aktar?lmas?n? sa?lar.Kurumsalla?man?n gerçekle?tirildi?i
i?letmelerde, çal??anlar?n i?lerini tam olarak yerine getirmelerini, yetki ve
sorumluluklar?n?n fark?nda olmalar?, kendi becerileri do?rultusunda i?letmenin
en üst düzeyde yararlanabilece?i bir sistem meydana gelir. Bu varl?k sayesinde
çal??anlar?n ve i?letmelerin bu sistemden faydaland?klar? ve kendilerini
geli?tirdikleri görülür.Kurumsalla?ma sosyal bir
olgu olarak da kendini gösterir ve çevrenin tesiri ile önem kazan?r. Kurum
sosyal bir yap? olarak de?erlendirilebilir. Kurumsalla?ma ise bu sürecin kaide
ve düzenle gerçekle?mesidir. Özetle düzenli bir biçimi yakalam??, hareketleri
kontrol edilebilen, sosyal olan, ödül ve otorite ile desteklenen sistemlere
kurumsalla?m?? sistemler diyebiliriz. Kurumsalla?ma kavram? de?i?mezlik ve hayat
kelimeleri ile paralellik gösterir. (Scott, 1991)2.2.
Kurumsalla?man?n Temel Bile?enleriSelznick taraf?ndan
geli?tirilen ve i?letmelerin kurumsalla?ma düzeyinin saptanmas?nda kullan?lan
dört örgütsel kurumsalla?ma ö?esi :1.      Sadelik : organizasyon
yap?s?n?n basit olmas?d?r, gereksinim duyulmayan her ?eyden kurtulmakt?r,
kaynak kullan?m?nda k?sa sürede az enerjiyle daha küçük bir alanda daha az insan
gücüyle mal/hizmet üretmektir.(Dalay.?. 2001,s.454)2.      Farkl?la?ma: iç ve d?? çevre
?artlar?na göre3.      Esneklik: Emery ile Trist
organizasyonlar ile çevresi aras?ndaki ili?kiyi analiz etmi? ve bu ili?kileri 4
boyutta ele alm??t?r. Bu 4 boyutta uyumu 
sa?layabilen ?irketler maksimum düzeyde kurumsalla??yorlar.a)      organizasyonun bilgi,
enerji, materyal  gibi  girdilerini 
ald???  çevreler  ile 
olan ba??nt?s?b)      organizasyonun iç birimleri
aras?ndaki içsel kar??l?kl? ba??ml?l?k ba??nt?s?c)      organizasyonun üretti?i
mal/hizmeti gönderdi?i çevreler ile olan 
kar??l?kl?  ç?kt? ba??nt?s?d)     çevresel etkenler aras?ndaki
(hukuki, siyasi, teknolojik) kar??l?kl? ba??ml?l?k ili?kisidir.4-               
Özerklik: Selznick, kurumsalla?m?? ?irketlerin  kendilerine 
özgü  özelliklere ve ay?rt edici
yeterliliklere ya da faaliyet zincirlerine sahip olduklar?n? savunmaktad?r. (Selznick.P.
1996,s.271)2.3.
Kurumsalla?ma SüreciBa?ar?y? devam ettirebilmek
için kurumsalla?maya ihtiyaç vard?r. Kurum geli?tikçe ve büyüdükçe belirli bir
sistemati?e olan gereksinim artar, Bu gereksinim kurumsalla?ma ile birlikte
kar??lan?rsa ba?ar?ya ula??l?r. Kurumsalla?man?n; aile ?irketinin,
süreklili?ine; nesilden nesile devrine, aile içinde huzur ve birlikteli?in
sa?lanmas?na, rekabet stratejileri ile büyümesine yönelik önemi ve katk?s?
büyüktür.Dinamik  bir 
süreç  olan  kurumsalla?man?n  sa?lanabilmesi  için 
de?i?en  çevre ?artlar? sürekli
incelenmeli; i?letme hedefleri, örgüt yap?s?, çal??an nitelikleri, teknoloji
ve  çal??ma  yöntemleri 
bu  de?i?ime  adapte 
edilmelidir.  Bu adaptasyon sürecinde
?irketin kurumsalla?mas?, lidere ba?l? yönetimden, sistem esasl? yönetim
anlay???na geçi? süreci olarak da aç?klanabilir. (Ülgen, Mirze 2004)

?ekil 1 : Kurumsalla?ma Süreci 2.3.1.
Kurumsalla?ma Sürecinin A?amalar?1.      Konu ile ilgili dan??manl?k
hizmeti al?nmas?2.      Aile ve etkili payda?
gruplar?n ikna edilmesi ve e?itimi3.      Çal??anlar?n konu hakk?nda
e?itimi ve bilinçlendirilmesi4.      ?nsan kaynaklar? yönetimine
geçi?a)      Yetki ve sorumluluk
tan?mlar?n?n haz?rlanmas?, organizasyon ?emas?n?n tekrar yap?land?r?lmas?b)      Gerekli deneyim ve
yeteneklere sahip profesyonellerin seçimi ve yerle?tirilmesic)      E?itim ve süreklili?inin
sa?lanmas?5.      Ekip çal??mas?na a??rl?k
verilmesi6.      De?i?im idaresi ve direnci
önleme çal??malar? yap?lmas?7.      ISO 9000 uygulamalar?n?n
hayata geçirilmesi8.      Yönetim kuruluna d??ar?dan
ba??ms?z üye al?nmas?2.4.
Kurumsalla?man?n Biçimleri

Aile i?letmelerinin genelinde
rastlan?lan tek patron hakimiyeti, ataerkil yap?, kararlar?n modern
i?letmecilik anlay???na göre de?il, genellikle aile içi dengelere göre
al?nmas?, ?ekilsel ve profesyonel yap?n?n eksikli?i gibi biçimler aile
i?letmelerinin bir kurum niteli?i kazanmas?n? engellemekte veya
zorla?t?rmaktad?r. Aile i?letmelerinde kurumsalla?ma gereksinimi, genellikle
iki ?ekilde ortaya ç?kmaktad?r. Bunlardan ilki, i?letmenin büyüme döneminde
belirli bir a?amaya gelmesiyle belirginle?ir. Bu evrede i?letme sahibi
yönetimde ki?i olarak yetersiz kalmakta, dolay?s?yla profesyonel yönetici
istihdam?   zorunlu   hale  
gelmektedir. ?kincisi   ise   aile  
i?letmesinin   üst   yönetimde uzmanla?maya gitme gereksinimidir.
Üst yönetimle personel aras?ndaki ki?isel ba?lar?n yerini örgüt kurallar?n?n
almaya ba?lamas? gibi, i?letme yap?s?nda büyük i?letmenin karakteristik
özellikleri kendisi göstermeye ba?lar. Kurumsalla?ma gereksiniminin ortaya
ç?kt??? büyüme sürecinin bu a?amas?, “kritik büyüme evresi” kavram?yla ifade
edilmektedir. Büyüme sürecinin a?amalar?ndan genellikle büyüme evresinden
geni?leme evresine geçi?te ya da geni?leme evresinden olgunluk evresine 

Post Author: admin

x

Hi!
I'm Dora!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out